Theo một quan chức của Vụ Pháp luật dân sự, kinh tế Bộ Tư pháp - cơ quan trực tiếp soạn thảo dự luật này, thì nếu các cơ quan Nhà nước ra quyết định hành chính, quyết định giải tỏa sai, làm tắc trách gây đắm phà, sập cầu, cây đổ, đứt dây điện... người dân đều có quyền kiện và được bồi thường.

Hiện nay, việc bồi thường cho công dân được quy định tại nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau. Các điều khoản đó không đồng bộ và hoàn chỉnh và trên thực tế có những điều khoản không khả thi, dễ dẫn đến sự tranh cãi kéo dài giữa cơ quan bồi thường với người bị oan, sai.

Vì vậy, Luật Bồi thường Nhà nước được xây dựng với mục tiêu có được một văn bản có tính pháp lý cao, thống nhất các quy định trước đây, đồng thời xác định rõ trách nhiệm Nhà nước ở những trường hợp cụ thể phải đền bù.

Tinh thần của dự án Luật Bồi thường Nhà nước là mở rộng diện bồi thường với các quy định rõ ràng hơn và xác định trách nhiệm cá nhân trong việc bồi hoàn (lấy tiền ngân sách Nhà nước bồi thường trước cho người dân, cán bộ, công chức bồi hoàn lại toàn bộ hoặc một phần tùy theo lỗi) và do đây là quan hệ mang tính chất dân sự nên không khống chế mức bồi thường.

Theo đó, những vụ đòi bồi thường tới hàng chục tỉ, thậm chí hàng trăm tỉ đồng hoàn toàn có thể xảy ra. Việc này cũng sẽ khiến các cơ quan Nhà nước, người có thẩm quyền cẩn trọng hơn trong mỗi hành động, từng quyết định của mình. Những quyết định hành chính về thu hồi đất, thu hồi giấy phép, giải tỏa, cưỡng chế, xử phạt... không đúng gây thiệt hại cho người dân có thể trở thành đối tượng bị khởi kiện đòi bồi thường.

Một điểm mới của dự thảo Luật Bồi thường Nhà nước so với quy định hiện hành về bồi thường là cơ quan giải quyết việc bồi thường sẽ là một cơ quan độc lập, cụ thể sẽ là tòa án. Việc này sẽ gỡ cho người dân thoát khỏi mớ bòng bong hiện nay là cơ quan làm sai đứng ra giải quyết việc bồi thường và thường dẫn đến những tranh cãi giằng co kéo dài, thậm chí có những tranh cãi kéo dài tới hàng năm.

Việc này cũng sẽ làm tăng được độ khách quan và tính chuyên nghiệp, giải quyết nhanh chóng và theo đó sự bất lợi, thiệt thòi phát sinh cho người bị thiệt hại cũng giảm đi. Việc xây dựng Luật Bồi thường Nhà nước với những nội dung như trên thể hiện tính dân chủ ngày càng cao của Nhà nước ta, trong đó, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được quan tâm bảo vệ ở mức độ cao nhất.

Dự kiến, dự án luật này sẽ được trình lên Quốc hội xem xét thông qua vào năm 2008.

Theo Báo CAND