Ngày 18.4 hàng năm được lấy làm ngày của người khuyết tật (NKT) Việt Nam. Sự chăm lo của Nhà nước, cũng như của toàn xã hội với những người khuyết tật những năm qua đã không ngừng nâng cao. Xung quanh các văn bản pháp lý, các vấn đề xã hội liên quan đến NKT ở VN, ĐS &PL đã có cuộc trao đổi với ông Nghiêm Xuân Tuệ - Giám đốc Ban Điều phối các hoạt động hỗ trợ người tàn tật Việt Nam.
PV: ông đánh giá như thế nào về hệ thống văn bản pháp lý liên quan đến NKT hiện nay của Việt Nam?
Ông Nghiêm Xuân Tuệ: Tôi cho rằng, hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến quyền của NKT Việt Nam đã có từ khá sớm. Chúng ta đã có pháp lệnh về NKT và các Nghị định, Thông tư liên quan đến quyền của NKT và nghĩa vụ của các cơ quan, ban ngành, doanh nghiệp trong việc hỗ trợ, tạo điều kiện để NKT có công ăn việc làm, có thu nhập ổn định, có thể tự nuôi sống bản thân. Tuy nhiên, cho đến nay, với việc phát triển của xã hội và sự thay đổi của môi trường sống, tôi nghĩ các văn bản liên quan đến NKT, nhất là Pháp lệnh về NKT đã không còn phù hợp nữa. Nếu ví von thì có thể nói, một đứa trẻ 10 tuổi không thể cứ mặc chiếc áo của đứa trẻ lên 5, lên 3 mãi được! Tôi nghĩ, chúng ta cần phải nhanh chóng xây dựng Luật về NKT, để qua đó có các văn bản chế tài cụ thể nhằm thực thi các quyền của NKT, xử lý các hành vi vi phạm quyền của NKT.
PV: Theo ông, so với các quốc gia trên thế giới, hệ thống văn bản pháp luật của Việt Nam có "độ vênh" không, và nó có ảnh hưởng đến quyền lợi của NKT?
Ông Nghiêm Xuân Tuệ: Tôi cho rằng không có độ vênh! Người ta còn ca ngợi Việt Nam là có chính sách pháp luật đầy đủ. Có nhiều quốc gia còn "ghen" với Việt Nam đấy chứ! Điều đó mang tính nhân văn rất cao. Song có điều, có những vấn đề thì cứ đề ra như thế, nằm ở trên giá, nhưng mà thực hiện thì lại treo. Hiện nay, vấn đề có độ vênh là xác định tỉ lệ % thế nào thì được coi là người tàn tật. Tôi nghĩ, sắp tới sẽ cần có quy định cụ thể, phù hợp hơn về vấn đề này ở Việt Nam. Như hiện nay, để 21% thì còn trừu tượng quá. Tôi hi vọng trong thời gian sắp tới ở VN sẽ có khái niệm, định nghĩa rõ ràng về NKT để căn cứ vào đó phân loại và làm căn cứ cho các công tác xã hội khác.
PV: Được biết, hiện nay chưa có Hội về NKT, mà chỉ có các hội như Hội Người mù. Sắp tới sẽ có Hội về NKT, như vậy có chồng chéo không thưa ông?
Ông Nghiêm Xuân Tuệ: Hiện nay chúng tôi đã tiến hành hội thảo lần thứ 4, hi vọng rằng vào tháng 7, tháng 8 này, Hội Người khuyết tật Việt Nam sẽ ra đời. Việc ra đời Hội Người khuyết tật Việt Nam không chồng chéo với những Hội đã có về NKT, mà các Hội đã có sẽ là Hội thành viên của Hội Người khuyết tật Việt Nam, trên cơ sở thoả thuận. Liên quan đến vấn đề văn bản pháp luật về NKT đi vào được cuộc sống hay không, tôi nghĩ cần có sự nhận thức của các cơ quan ban hành ra nó; họ cần kiểm tra, giám sát đôn đốc xem nó thực sự đi vào cuộc sống như thế nào, có khen thưởng, có phê bình và có chế tài xử lý sai phạm thật rõ ràng.
PV: Xin cảm ơn ông!
Theo báo Đời sống và pháp luật