Ở nước ta, đất đai thuộc sở hữu toàn dân, thế nhưng quyền tài sản quan trọng nhất đối với đất đai là quyền hưởng giá trị thặng dư lại phần lớn thuộc về các cá nhân (hoặc một số tập thể). Điều này xem ra vừa không hợp tình và vừa không hợp lý.

Đất có giá. Một cửa hàng 20m2 ở Hàng Đào, Hà Nội có thể cho thuê được với giá 200 triệu VNĐ/năm. Một cửa hàng tương tự ở Thanh Hóa có thể cho thuê được với giá 10 triệu VNĐ/năm. 190 triệu VNĐ chênh lệch giữa hai cửa hàng đó là sự chênh lệch về giá trị của đất. Đó cũng chính là giá trị thặng dư vượt trội mà đất ở Hàng Đào mang lại hàng năm. Không chỉ đất  ở Hàng Đào mới mang lại giá trị thặng dư. Đất ở nhiều nơi trong nước đều có thể mang lại giá trị thặng dư như vậy. Kinh tế càng phát triển, đầu tư càng nhiều thì đất lại càng lên giá. Và giá trị thặng dư do đất mang lại cũng càng lớn. 
      
Thử tưởng tượng xem Hàng Đào có bao nhiêu cửa hàng? Và Hà nội có bao nhiêu phố như Hàng Đào? Đây rõ ràng là một nguồn thu khổng lồ do đất mang lại. Điều đáng nói là các chủ đất sẽ được hưởng nguồn thu này như của trời cho, mà họ không nhất thiết phải đầu tư hoặc lao tâm, khổ tứ gì thêm. Và cũng chính nguồn thu này đang làm cho nhiều người trở nên giàu có nhanh chóng và vượt bậc trong xã hội ta. 
      
Ở nước ta, đất đai thuộc sở hữu toàn dân, thế nhưng quyền tài sản quan trọng nhất đối với đất đai là quyền hưởng giá trị thặng dư lại phần lớn thuộc về các cá nhân (hoặc một số tập thể). Điều này xem ra vừa không hợp tình và vừa không hợp lý. Rõ ràng, nếu đất đai thuộc quyền sở hữu của toàn dân, thì giá trị thặng dư do đất đai mang lại phải thuộc về toàn dân. Vấn đề là phải có công cụ thể thu lại giá trị thặng dư đó. Và thuế giá trị đất có thể là công cụ như vậy. Thuế giá trị đất là thuế đánh trên giá trị thặng dư của đất. Về mặt nguyên tắc, phần lớn, nếu như không muốn nói là tất cả giá trị thặng dư của đất phải được thu về cho Nhà nước.
      
Đánh thuế giá trị đất, Nhà nước sẽ có một nguồn thu rất lớn (Theo một số chuyên gia, nguồn thu này có thể tương đương với khoảng 20-30% GDP. Nghĩa là có thể bằng hoặc lớn hơn toàn bộ nguồn thu ngân sách hiện nay). Với nguồn thu này, Nhà nước có thể bỏ hoặc giảm bớt các loại thuế như thu nhập doanh nghiệp để khuyến khích kinh doanh và thu hút đầu tư. Ngoài ra, Nhà nước cũng có điều kiện để tăng cường đầu tư cho các chương trình xã hội và cho người nghèo. Nhờ đó công bằng xã hội được bảo đảm, tiềm lực xã hội được tăng cường.
      
Đánh thuế giá trị đất còn giúp giải quyết tận gốc nạn đầu cơ đất đai, cũng như nạn tham nhũng trong đất đai. Thuế giá trị đất vì vậy có thể là chìa khóa để giải quyết rất nhiều vấn đề của chúng ta hiện nay.

Hoàng Hải
Theo Báo Người Đại biểu nhân dân