Hoàn toàn có lý khi nhiều ý kiến đặt ra việc cân nhắc giữa lợi ích quốc gia và quan hệ quốc tế khi thực hiện quyền sở hữu trí tuệ. Thực hiện nghiêm túc các yêu cầu của quốc tế về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, chúng ta cần chuẩn bị tinh thần cho một số thiệt thòi sau đây:
Thứ nhất: việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ sẽ đồng nghĩa với việc đẩy giá thành hàng hóa dịch vụ lên cao hơn. Trong điều kiện hiện nay, khi hoạch định giá, thương nhân chỉ cần cộng các yếu tố chi phí đầu vào như: nguyên, nhiên vật liệu, chi phí vận tải, thuê nhân công, cộng với một khoản tiền lãi hợp lý, thì khi gia nhập WTO các mục đó sẽ phải cộng thêm phần chi phí cho việc sử dụng các đối tượng quyền sở hữu công nghiệp, bản quyền tác giả... Tỷ lệ cho chi phí này mà nhà sản xuất phải bỏ ra là không nhỏ. Bởi vậy, không có cách nào khác, nhà sản xuất phải đẩy giá bán lên cao mới có thể giữ được tỷ suất lợi nhuận.
Hệ quả của vấn đề trên liên quan tới vấn đề thứ hai: người tiêu dùng là dân nghèo, người có thu nhập thấp khó có điều kiện tiếp xúc và thỏa mãn nhu cầu mua sắm do giá cả hàng hóa tăng cao. Thí dụ, hiện nay sinh viên Việt Nam chỉ cần bỏ ra 5 triệu đồng là có thể có một máy tính để xài, song nếu thực hiện nghiêm minh vấn đề bản quyền tác giả thì tiền mua phần mềm Microsoft Windows sẽ tương đương ít nhất với số tiền mua phần cứng. Như vậy, chi phí cho việc có một máy tính cá nhân để sử dụng sẽ cao hơn rất nhiều. Sự phân hóa giàu nghèo trong xã hội cũng từ đó có nguy cơ sẽ tăng lên do sự chênh lệch về thu nhập và điều kiện sống, làm việc.
Ở một khía cạnh khác, việc được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ sẽ là động lực giúp các nhà đầu tư nước ngoài mạnh dạn đưa thiết bị công nghệ vào trong nước. Trong khi đó, các doanh nghiệp Việt Nam chưa có thế mạnh về khoa học kỹ thuật và công nghệ, nên sẽ bị lấn át. Từ đó, nảy sinh tình trạng lệ thuộc vào công nghệ nước ngoài. Trên lý thuyết, việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ sẽ thúc đẩy chuyển giao công nghệ từ nước ngoài vào nội địa, song bí quyết công nghệ là thứ không dễ gì nước ngoài tiết lộ cho chúng ta.
Vô hình trung, việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đã bảo vệ, che chở các đối thủ cạnh tranh, làm yếu thế các doanh nghiệp Việt Nam trên sân nhà.
Nói như vậy không có nghĩa là chúng ta hoàn toàn bị thua thiệt khi hội nhập. Xét một cách toàn diện, những yếu tố trên của chúng ta chỉ mang tính tạm thời và hoàn toàn có thể thay đổi bởi một số lý do sau:
Việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là sự đòi hỏi của thế giới như một lá bài quan trọng để Việt Nam có thể gia nhập WTO, mà là một quy luật, một sự tất yếu của tiến trình phát triển. Người lao động trí tuệ cần phải được trả công xứng đáng cho những gì họ sáng tạo ra. Đó là nguyên tắc của sự công bằng và là động lực cho sự phát triển. Việc chúng ta chấp thuận những yêu cầu khắt khe của thế giới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ không chỉ phản ánh sự nhận thức đúng đắn và những nỗ lực của Nhà nước mà còn là sự phản ánh một bước đi đúng hướng, tuân theo quy luật chung của sự phát triển.
Xây dựng và thực thi nghiêm minh pháp luật, trong đó có hệ thống các quy phạm về sở hữu trí tuệ sẽ là lời kêu gọi đầu tư hấp dẫn nhất, góp phần thực hiện thắng lợi chính sách thu hút đầu tư, giải quyết việc làm, nâng cao mức sống...
Bên cạnh thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ sẽ bảo hộ và khuyến khích các hoạt động sáng tạo, cải tiến kỹ thuật của chính người Việt Nam. Việc được đánh giá đúng khả năng và trả công xứng đáng cho hoạt động trí tuệ, cung cấp nguồn vốn để tái đầu tư sản xuất và tái sản xuất mở rộng là động lực thúc đẩy các hoạt động lao động sáng tạo, nâng cao tinh thần tự chủ. Bản chất con người Việt Nam vốn thông minh, giàu tính sáng tạo, một cơ chế hợp lý, phản ánh đúng giá trị khách quan sẽ góp phần biến những giá trị chất xám thành của cải vật chất
Như đã phân tích ở đầu bài viết, xét trong thời gian ngắn trước mắt, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ sẽ tạo nên sự phụ thuộc về công nghệ của nước ngoài . Nhưng với việc các nhà đầu tư nước ngoài được bảo vệ tại Việt Nam cho các tài sản vô hình, họ sẽ mạnh dạn đưa công nghệ và khoa học kỹ thuật tiên tiến vào khai thác. Quá trình sản xuất chỉ có ít là đội ngũ chuyên gia nước ngoài, số còn lại sẽ do người Việt Nam đảm nhận, họ sẽ được đào tạo và đảm nhiệm vận hành. Từ đó, đội ngũ cán bộ kỹ thuật, công nhân nước ta có nhiều điều kiện học tập, biến cái của người thành kiến thức của mình, tạo bước đột phá.