Giải quyết tranh chấp thương mại có yếu tố nước ngoài: Đến bao giờ mới nhờ cậy được luật sư trong nước?
20:14' 5/11/2006

Cả nước mới có hơn 3.900 luật sư (LS) có giấy phép hành nghề nhưng số LS đủ trình độ tiếp cận với các vụ việc có yếu tố nước ngoài chỉ đếm trên đầu ngón tay. Giới kinh doanh phàn nàn rằng việc tư vấn pháp luật và bảo vệ doanh nghiệp trong các vụ tranh chấp thương mại quốc tế vẫn là sân chơi của các LS nước ngoài. Các vụ kiện lớn như cá tra, cá ba sa, giày xuất khẩu hay vụ kiện của Vietnam Airline hầu hết đều do LS nước ngoài đảm nhận là minh chứng.



Thiếu nhiều kỹ năng

Khi ngày chính thức gia nhập WTO đã cận kề thì hẳn là các vụ tranh chấp thương mại sẽ rất nhiều, nhưng hiện giờ lực lượng LS trong nước vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu. LS Việt Nam vừa yếu kỹ năng đàm phán, không thông hiểu luật pháp quốc tế lại thiếu ngoại ngữ. Đó là những trở ngại lớn khiến doanh nghiệp Việt Nam không trông chờ được vào LS trong nước mà phải nhờ tới LS nước ngoài. Hiện giờ, vẫn có rất ít LS có thể hoạt động trong mảng Luật Thương mại quốc tế. Đây là lỗ hổng lớn vì với xu thế hội nhập, các hoạt động kinh tế quốc tế sẽ thành một bộ phận của nền kinh tế trong nước.

LS.Ts. Phan Thị Hương Thủy - Trưởng Văn phòng LS Hoàng Long nói nghề LS truyền thống của Việt Nam là hoạt động trong tranh tụng trước tòa án. Thời gian gần đây, nhiều LS Việt Nam đã mở rộng sang lĩnh vực tư vấn pháp luật nhưng hoạt động tranh tụng và tư vấn tách rời nhau, ít LS hoạt động trong tư vấn thương mại. Hạn chế này đã làm giảm chất lượng dịch vụ tranh tụng tại tòa án trong các vụ án có yếu tố nước ngoài vì thực tiễn cho thấy trong các vụ án có yếu tố nước ngoài hoạt động tư vấn pháp luật trong tố tụng là rất cần thiết và cũng là một trong những yêu cầu rất khắt khe của khách hàng nước ngoài.

Một điểm yếu mà ngay cả những người trong cuộc cũng phải thừa nhận là chưa có sự phối hợp giao lưu học hỏi kinh nghiệm kể cả khi thất bại trong tranh tụng. Hiện tượng các tổ chức hành nghề LS nói chung hoạt động riêng lẻ, theo kiểu "mạnh ai nấy làm" là phổ biến. Các LS chưa tập hợp lại để tăng sức mạnh tuy cũng đã có dấu hiệu của sự liên kết cùng thực hiện những vụ án có yếu tố nước ngoài với quy mô lớn.

Đào tạo còn yếu

Nhiều ý kiến cho rằng môi trường trong nước chưa tạo điều kiện giao lưu học hỏi cho các LS Việt Nam. Nguyên nhân đầu tiên chính là đào tạo kém. Không một trường luật nào ở Việt Nam dạy về kỹ năng đàm phán, kỹ năng tiếp thị cho sinh viên luật. Ông Trần Mạnh Hùng, Công ty luật Partner, Baker & Mc Kenzie Vietnam đưa ra điểm so sánh khi làm việc trong môi trường của các công ty luật nước ngoài, tuy đội ngũ nhân viên trong nước thường có kiến thức cơ bản vững chắc về luật pháp Việt Nam và hệ thống luật pháp trong nước nhưng họ thường thiếu kỹ năng giải quyết vấn đề và kỹ năng phân tích cần thiết. Đây là điểm khác biệt dễ nhận thấy giữa LS trong nước và LS nước ngoài.

Về lâu dài, các LS và trợ lý Việt Nam nên phối hợp với các LS quốc tế để trao đổi kinh nghiệm và chuyên môn về pháp luật. Chương trình giảng dạy tại các trường luật cần phải được cải cách. Thay vì yêu cầu sinh viên luật học thuộc một khối lượng lớn các giáo trình chỉ mang tính chất hàn lâm, không thực dụng nên dạy sinh viên luật về những kỹ năng lý thuyết và thực hành nền tảng, có tính chất thực tế, kể cả kỹ năng đàm phán, tiếp thị, soạn thảo văn bản, phân tích, giải quyết vấn đề… Các LS Việt Nam nên coi trọng việc nâng cao kỹ năng tiếng Anh, có thể yêu cầu tiếng Anh là ngoại ngữ bắt buộc trong các trường luật.

Trong bối cảnh hội nhập, nhu cầu đào tạo và tăng cường năng lực của LS trở nên vô cùng cấp thiết. Các LS cần phải đáp ứng cả những nhu cầu về dịch vụ pháp lý mới xuất hiện như lĩnh vực thuế, luật thương mại quốc tế, luật thương mại khu vực, luật nội địa của một số nước ASEAN, tranh chấp trong một số quan hệ đặc thù như hành chính thị trường chứng khoán, thương mại điện tử,…

Không biết đến thời gian nào, doanh nghiệp Việt Nam mới thực sự trông cậy ở LS Việt Nam trong các tranh chấp kinh tế quốc tế. Còn hiện nay, 75% những tranh chấp kinh tế giữa các doanh nghiệp Việt Nam đã được giải quyết bằng hình thức khác thay vì con đường pháp lý.                    

Theo Tân Hương, Báo KH&PT

Các tin tiếp
Các tin trước