Chính sách cổ tức trong công ty cổ phần: Vì sao chưa có văn bản pháp quy điều chỉnh?
22:16' 11/9/2007
Chính sách cổ tức được coi là một trong những quyết định chủ yếu trong quản trị tài chính của công ty cổ phần bởi điều này ảnh hưởng rất lớn đến sự sống còn của mỗi doanh nghiệp sau khi cổ phần hoá. Trên thực tế, rất nhiều doanh nghiệp đang "loay hoay" với những vướng mắc trong quyết định chính sách cổ tức. Bên lề Hội nghị "Cơ cấu vốn và chính sách cổ tức trong Công ty cổ phần" vừa diễn ra tại Hà Nội, bà Vũ Thị Hồng Loan - Cục Chính sách doanh nghiệp (Bộ Tài chính) đã có cuộc trao đổi với báo chí xung quanh vấn đề này.

P/V: Thưa bà, trên thực tế hiện nay, rất nhiều công ty cổ phần đang có không ít bất cập trong việc quyết định chính sách cổ tức. Vậy Bộ Tài chính có can thiệp nào không trong việc chia cổ tức tại các công ty để bảo vệ quyền lợi của cổ đông?

Bà Hồng Loan: Hiện nay Bộ Tài chính chưa có văn bản nào quy định cụ thể việc thực hiện chính sách cổ tức của mỗi công ty. Cái này được quy định trong Luật Doanh nghiệp. Chính sách trong công ty cổ phần khác với doanh nghiệp nhà nước, bởi vì sở hữu là thuộc về các cổ đông, do vậy mà nhà nước cũng không thể hướng dẫn, quy định cụ thể như các doanh nghiệp nhà nước. Cho nên quyền tối đa thuộc về đại hội các cổ đông. Nhà nước có quy định cũng chỉ là khung pháp lý mang tính chất định hướng mà thôi. Theo đó, các chính sách cổ tức lại phụ thuộc vào mỗi công ty, do đại hội đồng cổ đông quyết định và được ghi vào điều lệ của công ty. Chẳng hạn như có công ty dành tới 60% lợi nhuận sau thuế để chia cổ tức. Nhưng có công ty lại sử dụng lợi nhuận sau thuế để thiết lập các quỹ bắt buộc để đảm bảo cho quá trình hoạt động kinh doanh, ví dụ như: quỹ tài chính, quỹ đầu tư phát triển, hoặc cũng có thể hỗ trợ thêm cho người lao động trong quá trình tham gia sản xuất với hình thức khen thưởng phúc lợi, còn lại bao nhiêu thì mới đem chia cổ tức…

P/V: Bà nghĩ sao nếu doanh nghiệp giữ lại phần lợi nhuận quá lớn để tái đầu tư và chia cho cổ đông ít?

Bà Hồng Loan: Cái đó cũng là do cổ đông quyết định cả thôi. Bởi vì chi bao nhiêu, giữ lại bao nhiêu là do đại hội đồng cổ đông quyết định, mà đại hội đồng cổ đông là tiếng nói của cổ đông rồi. Như vậy, khi họ đã quyết định rồi thì họ không thể nói là họ không có lợi ích. Theo quan điểm của tôi, dù họ có chia lợi tức hay giữ lại thì đều là lợi ích của cổ đông mà thôi. Nếu  mà chia thì lợi ích mà cổ đông nhận được là hiện tại, trước mắt. Còn nếu giữ lại, nó sẽ là vốn tích luỹ sau này, nếu gia tăng lợi nhuận cũng đồng nghĩa với việc gia tăng lợi ích của các cổ đông thôi. Theo kinh nghiệm của các chuyên gia thì các công ty nên giữ lại một phần lợi tức để đầu tư lâu dài.

P/V: Hiện nay, tỷ lệ cổ đông ở nhiều công ty cổ phần lại chiếm đa số là người có mối quan hệ trong gia đình, còn người ngoài lại chiếm tỷ lệ ít hơn. Như vậy thì tính minh bạch có được đảm bảo không, thưa bà?

Bà Hồng Loan: Việc đảm bảo lợi ích của các cổ đông nói chung, trong đó có các cổ đông thiểu số, còn những người trong gia đình được coi là cổ đông đa số, thì theo nguyên tắc vẫn phải minh bạch. Minh bạch ở đây nghĩa là các thông tin, các số lượng, đặc biệt là vấn đề tài chính phải rõ ràng. Liên quan đến vấn đề tài chính đòi hỏi phải có cơ quan kiểm toán độc lập.

P/V: Vậy nếu ban kiểm soát muốn được tham gia vào các cuộc họp của hội đồng quản trị nhưng luật lại không quy định rõ thì sao?

Bà Hồng Loan: Nếu luật không quy định việc ban kiểm soát muốn tham gia vào các cuộc họp hội đồng quản trị hoặc đại hội đồng cổ đông thì điều đó phải được ghi ở điều lệ của công ty. Nếu như không ghi ở điều lệ mà ban kiểm soát vào họp là họ sai! Bởi vì có cuộc họp ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, sản xuất của công ty, mang tính chất bí mật thì ban kiểm soát không được tham gia vì anh vào như vậy là không đảm bảo bí mật thông tin.

P/V: Theo bà, khi quyết định chính sách cổ tức thì doanh nghiệp cần lưu ý điều gì?

Bà Hồng Loan: Theo tôi, các căn cứ mà doanh nghiệp cần xem xét khi quyết định chính sách cổ tức bao gồm: Các quy định pháp lý ràng buộc của nhà nước; tiếp đó là cơ hội đầu tư sinh lời của doanh nghiệp hiện có; khả năng huy động vốn kinh doanh trên thị trường; yêu cầu đảm bảo thu nhập ổn định cho cổ đông; hạn chế ảnh hưởng điều tiết bởi thuế thu nhập cá nhân; sự ổn định của lợi nhuận doanh nghiệp; yêu cầu quyền kiểm soát của doanh nghiệp; nhu cầu hoàn trả nợ vay và thanh toán; cùng với các khía cạnh mang tính chiến lược nhằm tăng thu nhập cá nhân hay tăng giá trị công ty…

P/V: Xin cảm ơn bà!

Nguyễn Hường (thực hiện)

Theo PGS.TS Nguyễn Đăng Nam - Học viện Tài chính (Bộ Tài chính), hiện nay nhà nước chưa có một hệ thống các quy định định hướng về lợi nhuận sau thuế và chi trả cổ tức đối với công ty cổ phần, trong khi đó, đôi khi lại can thiệp quá sâu vào quyền quản trị kinh doanh của công ty. PGS  cũng cho biết: "Hầu hết các công ty cổ phần ở Việt Nam vẫn chỉ áp dụng phương thức chi trả cổ tức bằng tiền mặt, làm hạn chế khả năng tích tụ vốn của doanh nghiệp để tái đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh đó, chính sách cổ tức tại không ít doanh nghiệp bị chi phối bởi quyền lợi cục bộ của một nhóm cổ đông, chưa thực sự gắn kết và tạo đòn bẩy cho sự phát triển bền vững của công ty. Thậm chí, ở một số công ty khi đã đưa ra điều lệ về chi trả cổ tức rồi nhưng vẫn không thực hiện nghiêm túc, thiếu sự giám sát của các cơ quan quản lý nhà nước nên dễ dẫn tới tình trạng vi phạm pháp luật".

Theo Báo ĐS&PL

Các tin tiếp
Các tin trước