* Thời gian gần đây, cộng đồng người Việt định cư ở nước ngoài rất quan tâm đến chủ trương miễn thị thực xuất nhập cảnh cho Việt kiều khi về nước. Xin ông cho biết cụ thể tiến trình chuẩn bị đến đâu rồi?

- Thứ trưởng NGUYỄN PHÚ BÌNH: Trong chuyến thăm Hoa Kỳ gần đây, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã thông báo với bà con ở Hoa Kỳ, cũng là thông báo với tất cả bà con sống tại hơn 90 nước trên thế giới rằng Nhà nước VN đã có quyết định sẽ miễn thị thực xuất nhập cảnh cho tất cả người VN ở nước ngoài hội đủ các điều kiện, và tất cả ngành, bộ, cơ quan hữu trách đang hoàn thiện các văn bản cụ thể để thực hiện quyết định nói trên kể từ ngày 1-9-2007.

Theo tinh thần của quyết định nói trên, không phải bà con cầm hộ chiếu là vào VN, mà bà con phải làm thủ tục để được cấp một giấy xác nhận miễn thị thực có giá trị đi lại nhiều lần và có hiệu lực trong vòng năm năm. Như vậy, bà con vẫn phải làm thủ tục, vì nếu không có thủ tục thì các cơ quan chức năng quản lý không thể có số liệu, thông tin cụ thể để làm việc.

Điểm khác biệt là trước đây làm thủ tục lần nào thì chỉ về lần ấy, và lần về VN kế tiếp phải làm thủ tục lại. Nhưng bây giờ chỉ cần làm thủ tục một lần và trong năm năm bà con có thể đi về VN bao nhiêu lần cũng được. Bà con chỉ cần mang theo hộ chiếu nước ngoài kèm với giấy xác nhận này là có thể thoải mái ra vào các cửa khẩu VN.

Thời gian lưu trú tối đa mỗi lần về VN là 90 ngày. Dĩ nhiên nếu người nào muốn lưu trú lâu hơn qui định 90 ngày vẫn phải xin thị thực. Và trong trường hợp bà con về nước rồi nhưng lại quyết định ở hơn 90 ngày vẫn có thể xin thủ tục gia hạn thời gian lưu trú ngay trong nước.

Chúng tôi xác định có ba đối tượng được miễn thị thực:

• Thứ nhất gồm người có quốc tịch VN.

• Thứ hai gồm những người gốc VN nhưng hiện nay mang hộ chiếu nước ngoài.

• Thứ ba gồm những người nước ngoài là vợ, chồng, con của người VN hay của người có gốc VN mang hộ chiếu nước ngoài.

Lúc đầu, Bộ Ngoại giao và Bộ Nội vụ chỉ tính đến người VN thôi, tức những người mang quốc tịch VN (đối tượng thứ nhất) hay người gốc VN (đối tượng thứ hai), nhưng sau đó chúng tôi nhận thấy trong một gia đình nếu không phải là gia đình thuần Việt và một trong hai người là người nước ngoài thì chẳng lẽ một người được miễn thị thực, còn lại người kia là vợ hay chồng, hoặc con cái lại phải xin thị thực hay sao?

Cho nên cuối cùng chúng tôi quyết định mở rộng diện đối tượng cho cả vợ hay chồng và con cái dù là người nước ngoài.

Đối với truyền thống xã hội VN, gia đình là nhân tố cơ bản của xã hội. Mở rộng diện đối tượng miễn thị thực cho tất cả thành viên trong gia đình, mục tiêu của chúng tôi là muốn tiếp tục nhấn mạnh và đề cao yếu tố gia đình trong truyền thống của xã hội VN. Còn cụ thể thủ tục như thế nào thì hiện nay các ban ngành hữu quan đang chuẩn bị, và chúng tôi tin chắc rằng mọi chuyện sẽ sẵn sàng trước ngày 1-9.

* Còn khả năng Việt kiều được quyền mua nhà tại VN hiện ra sao, thưa ông?

- Về chuyện mua bán nhà cửa, chúng tôi biết Chính phủ đã có nghị định số 90 ban hành ngày 6-9-2006 hướng dẫn thực hiện Luật nhà ở và có ấn định đối tượng mua nhà gắn liền với quyền sử dụng đất bao gồm những thành phần sau đây:

• Những người Việt sống ở nước ngoài về đầu tư lâu dài ở VN.

• Những người Việt có công với đất nước: trước đây người có công được thưởng huân chương, bằng khen, nhưng hiện diện này được mở rộng cho rất nhiều đối tượng: những người có đóng góp với đất nước, kể cả những thành phần có công hỗ trợ các công tác ngoại giao, đóng góp trong những hoạt động từ thiện trong nước và hoạt động kinh tế có hiệu quả.

• Những nhà hoạt động về văn hóa, khoa học kỹ thuật có yêu cầu thường xuyên về VN hoặc ở lâu dài trong nước để có thể đóng góp phát triển văn hóa, khoa học kỹ thuật.

• Những thành phần muốn về sống ổn định ở VN như những người có tuổi về hưu. Trước đây đối với thành phần này cần phải làm thủ tục hồi hương, với lý do hồi hương phải được ghi rõ. Nhưng bây giờ không cần thiết như thế, chỉ cần có yêu cầu về sống ổn định ở VN là có quyền mua nhà và hưởng quyền sử dụng đất.

• Cuối cùng là những thành phần khác, nếu sống trong nước từ sáu tháng trở lên cũng được mua nhà.

Như thế trước mắt hiện nay có năm đối tượng là người VN sống ở nước ngoài được hưởng quyền mua nhà ở VN. Chúng tôi hi vọng trong những năm tới nếu kết quả của việc áp dụng luật lệ này có hiệu quả tốt đẹp và không gặp trở ngại gì, chúng tôi có thể sẽ mở rộng thành phần đối tượng để đáp ứng hơn nữa nguyện vọng, yêu cầu của bà con.

Theo Báo Tuổi trẻ