Trong những năm qua, ngành cơ khí Việt Nam đã có bước phát triển vượt bậc và khẳng định được chỗ đứng trong nền kinh tế thị trường. Tuy nhiên, theo Bộ Công Thương, để phát triển hiệu quả trong điều kiện hội nhập WTO, ngành cơ khí cần có cơ chế chính sách phù hợp. Nếu được đầu tư thích đáng, ngành cơ phí còn phát triển hơn nữa.
Theo các chuyên gia, doanh nghiệp cơ khí Việt Nam đang đứng trước thời cơ để phát triển hơn bao giờ hết, bởi đã có được mọt thị trường trong nước rất lớn; nhất là khi các ngành kinh tế như công nghiệp, nông lâm-ngư nghiệp, giao thông vận tải, sản xuất hàng tiêu dùng… đều đang phải đầu tư trang thiết bị mới để thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá. Tuy nhiên để đáp ứng được nhu cầu này, bản thân ngành cơ khí phải phấn đầu tư đổi mới, nâng cao được năng lực của chính mình.
QĐ 186/2002/QĐ-TTg của Chính phủ phê duyệt 8 nhóm sản phẩm trọng điểm đến năm 2010 gồm 24 danh mục đầu tư và Chính phủ hỗ trợ bằng các chính sách ưu đãi về vốn đầu tư, mua thiết kế, công nghệ, thuê chuyên gia và đào tạo. Nhờ đó, hầu hết cả 8 nhóm sản phẩm cơ khí trọng điểm này đều phát triển tốt, từng bước tạo ra nhiều việc làm và sản phẩm mới, giảm dần nhập khẩu, tiết kiệm nhiều ngoại tệ cho nhà nước. Trong đó, phải kể đến ngành đóng tàu, hiện ngành đóng tàu đã ký được nhiều hợp đồng xuất khẩu sang châu Âu, châu Á với trị giá 1-2 tỷ USD/năm.
Theo đánh giá của Bộ Công Thương, ngành cơ khí Việt Nam đã có những bước chuyển đổi đáng kể; Từ thụ động sang chủ động đầu tư, tìm tòi sáng tạo công nghệ mới, nâng cao khả năng cạnh tranh thích nghi với cơ chế thị trường; từng bước tạo ra nhiều việc làm và sản phẩm mới. Tốc độ tăng trưởng bình quân của ngành cơ khí trong những năm qua đã đạt gần 41%/năm. Mặc dù đạt được một số thành tựu như vậy, nhưng các chuyên gia lại cho rằng, do đầu tư cơ khí vẫn cònkhiêm tốn nên giá trị kinh tế của sản phẩm mới đạt mức “trung bình”. Sản phẩm cơ khí chưa chiếm được nhiều thị phần trong nước, tham gia xuất khẩu còn thấp…
Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết, sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam nói chung và của ngành cơ khí nói riêng không thể tách rời khỏi quá trình hội nhập. Nhà nước không thể áp dụng các giải pháp ưu đãi về hỗ trợ đầu tư cho ngành cơ khí cũng như chính sách bảo hộ hàng rào thuế quan như trước đây. Do vậy, ngành cơ khí phải có các giải pháp và các bước đi cụ thể để đầu tư chiều sâu, đổi mới công nghệ hoặc đầu tư mới nhằm tạo ra sản phẩm mới, chất lượng cao phục vụ cho nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước.
Theo dự báo của các chuyên gia chuyên ngành, đến năm 2020, quy mô phát triển một số ngành công nghiệp chính như ngành điện sẽ tăng gấp 2 lần, ngành xi măng tăng gấp 5 lần, ngành dầu khí tăng hơn 2 lần so với hiện tại… Như vậy, nếu được đầu tư thích đáng ngành cơ khí sẽ tạo ra sản phẩm đáp ứng nhu cầu của phát triển các ngành công nghiệp nêu trên. Và, nếu thực hiện đồng bộ các giải pháp nhiều khả năng giá trị sản xuất xe đạt tới 5-6 tỷ USD/năm, xuất khẩu 1 tỷ USD (năm 2006, giá trị sản xuất của toàn ngành cơ khí đạt 75.621 tỷ đồng).
Theo Báo Thương mại